优范网 古籍史书 两同书

《两同书》卷下·同异第九

作者:罗隐

夫同声相应、同气相求,虽虎异谷风,虎啸而谷风起;蛇非山雾,蛇踊而山雾兴。理所同耳。夫异类殊群,异情同行,虽蛤因雀化,而蛤不与雀游;鴽自鼠为,而鴽不与鼠匹。理所异耳。然父子兄弟非不亲矣,其心未必同;君臣朋友非不疏矣,其心未必异。故瞽叟愚而重华圣,盗跖贪而柳下廉,刘季困而纪信焚,伯桃饿而角哀死。亦犹烟灰同出,飞沉自分;胶漆异生,而坚固相守也。然则情性不等、同异难并,大易虽云同人于门,三爻复云伏戎于莽,此则于同,不能无异也。故有面同而心不同者,有外异而内不异者,有始同而终异者,有初异而末同者,有彼不同我而我与之同者,有彼不异我而我与之异者。何以明之?昔者陈平面向吕后而心归刘氏,程婴外逆孙臼而内存赵孤,张耳陈余始则刎颈之交,终构参商之隙;夷吾小白初有射钩之怨,末为鱼水之欢;田氏怀诳义于齐君,齐君弥信;亚父尽至忠於项羽,项羽益疑。是则同异之心,不可以一二而测也。是故明者徐视而审听、高居而远望也。随时之宜,唯变所适,因其可同而与之同矣,因其可异而与之异矣。故卫青竖耳,汉武委之以军旅;由余虏耳,秦穆授之以国政。夫以卫青由余敌於秦汉,非不疏矣,犹知可同而同之,况於父子兄弟之亲,而有可同者乎?且管叔兄耳,姬旦诛之以极刑;石厚子矣,石碏死之以大义也。夫以管叔石厚比於旦碏,非不亲矣,犹知可异而异之,况乎君臣朋友之疏,而有可同者乎?故能同异者为福,不能同异者为祸。虞舜能同八元、能异四罪,永垂圣哲之名;殷纣不同三仁、不异二臣,故取败亡之辱。是则同异之际,不可失其微妙也。故孔子曰见机而作不俟终日,其是之谓欤!
卷下·真伪第八 目录 卷下·爱憎第十
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版