优范网 古籍史书 两同书

《两同书》卷下·真伪第八

作者:罗隐

夫主上不能独化也,必资贤辅;物心不为易治也,方俟甄议。使夫小人退野、君子居朝,然后可为得矣。然则善恶相生,是非交蹂,形彰而影附,唇竭而齿寒,苟有其真,不能无其伪也。是以历代帝王统御家国,莫不侧身驰心以恭英乂,及所封授则犹是愚小;莫不攘臂切齿以疾奸佞,及所诛逐则谬加贤良,此有识者之所嗟痛也。夫山鸡无灵,买之者谓之凤;野麟嘉瑞,伤之者谓之麕。然麟凤有图、麕鸡无识,犹复以真为伪、以伪为真,况忠逆之情、静躁之性,愚靖者类直,智狂者类贤,洁己者不能同人,犯颜者短于忤主。情状无形象可见,心虑非视听所知,欲使银铅不杂,淄渑殊味,其有得者,亦万代之一遇也。是以吴用宰嚭,致戳于子胥;鲁退仲尼,委政於季氏;秦诛白起以举应侯,赵信郭开而杀李牧;卞和献玉反遇楚刑,北郭吹竽滥食齐禄。若斯之类,寔繁有徒,然则所是不必真,所非不必伪也。故真伪之际有数术焉,不可不察也。何者?夫众之所誉者不可必谓其善也,众之所毁者不可必谓其恶也,我之所亲者不可必谓其贤也,我之所疏者不可必谓其鄙也。何以明言?昔尧理洪水,伯鲧为众所举,而洪水莫除;魏伐中山,乐羊为众所慢,而中山卒拔;邓通延梦于汉主,而非傅说之才;屈原见逐於楚王,而无共工之罪。此则众议不必是,独见未为得也。是故明主畴咨在位,详省已虑,先难而后易,考著以究微,使夫登用者不愧其赏,有罪者不逃其责,然后可为当矣。然则良马验之於驰骤,则驽骏可分,不藉孙阳之举也;柔刃征之于断割,则利钝可见,不劳风胡之谈也;苟有难知之人,试之以任事,则真伪自辩,以塞天下之讼也。故先王之用人也,远使之而观其忠节,近使之而察其敬勤,令之以谋可识其智虑,烦之以务足见其材能,杂之以居视以贞滥,委之以利详以贪廉,困穷要之以仁,危难思之以信,寻其行而探其性,听其辞而别其情,尽吕尚之八征,验皋陶之九德,然后素丝皆染,白壁投泥而不渝;黄叶并凋,青松凌霜而独秀。则伪者去而真者得矣。故孔子曰众善者必察焉众恶者必察焉,其是之谓乎!
卷下·得失第七 目录 卷下·同异第九
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版