优范网 古籍史书 两同书

《两同书》卷上·损益第三

作者:罗隐

夫万姓所赖,在乎一人。一人所安,资乎万姓。则万姓为天下之足,一人为天下之首也。然则万姓众矣,不能免涂炭之祸;一人尊矣,不能逃放戳之辱。岂失之於足,实在於元首也。夫以水动萍移,风行草偃,处唐虞之代,则比屋可封;居桀纣之朝,则比屋可戮。夫天下者,岂贤于彼而愚于此,易于上而难于下哉。盖人君有所损益也。然则益莫大于主俭,损莫大於君奢。奢俭之间,乃损益之本也。且夫日月者天下之至明也,然犹有不及之处尔。其俭主之理则天下无为,天下无为则万姓受其赐,其于日月亦已大矣。豺狼者天下之至害也,然犹有不伤之所尔,其奢君之理则天下多事,天下多事则万姓受其毒,其於豺狼亦已甚矣。是故古先圣君务修俭德,上阶茅宇,绨衣粗裘,舍难得之货,掊无用之器,薄赋敛、省徭役,损一人之爱好,益万人之性命。故得天下欢娱,各悦其生矣。古先暴主志在奢淫,瑶台象床,锦衣玉食,购难得之货,斫无用之器,厚赋敛、烦徭役,益一人之爱好,损万人之性命。故使天下困穷,不畏其死矣。夫死且不畏,岂可畏其乱乎?生且是忧,岂不悦其安乎?故人安者,天子所以得其安也;人乱者,天子所以罹其乱也。人主欲其己安,而不念其人安,恐其人乱,而不思其己乱,此不可谓其智也。且夫剖度搯口,不足谓其美也;温踵动心,不足谓其劳也。夫心口所以存者,为其踵腹也。腹之且剖,岂异口之剖耶;踵之且温,岂异心之温也。故人主所以称至尊者,徒以有其人也。人且共益,则君孰与其损哉;人且共损,则君孰与其益哉。是故损己以益物者,物既益矣,而物亦益之。尧舜所以成其上圣,克保耆颐之寿也;益已以损物者,物既损矣,而物亦损之。癸辛所以陷其下愚,自取诛逐之败也。是则彼之自损者,岂非自益之道欤。此之自益者,岂非自损之道欤。损益之途固尔明矣。嗟夫,性命者至重之理也,爱好者不急之事也。今我舍一身之不急,济万姓之至重,不言所利,广遂生成,永居南岳之安,常有北辰之政,则普天率土,孰为我损乎!夫以嗜欲无厌,贪求莫止,士饥糟糗,犬马余其粟肉;人衣皮毛,土木荣其锦罽,崇虚丧实,舍利取危,枳棘生於梗途,鲸鲵游於沸海,则九州四域,孰为益乎!故老氏曰天之道损有余补不足,其是之谓欤!
卷上·强弱第二 目录 卷上·敬慢第四
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版