优范网 古籍史书 两同书

《两同书》卷上·敬慢第四

作者:罗隐

远古之代,人心混沌,不殊於草木,取类於羽毛,后代圣人乃导之以礼乐、教之以仁义,然后君臣贵贱之制坦然有章矣。然则礼之所先,莫大乎敬;礼之所弊,莫甚於慢。故以敬事天则神降,以敬理国则人和,以慢事天则神欺,以慢理国则人殆。下之不敬则不足以奉君,上之不敬则不足以御臣,是以地中有山,大易发谦;尊之旨海下於水,老氏著谷王之喻;相鼠有体,风诗刺其失仪;飞鸟能言,古人记其无礼。则敬慢之间美恶殊致,是故明主之於天下也,设坛授将,侧席求贤,贲束帛于丘园,降安车於途巷,故得真龙就位、振鹭来庭,天下荣之,愿从其化也。昧主之於天下也,披裳接士、露发朝人,视贤良若草芥,比黎庶为豕畜,是以白驹投谷、飞鸿逝云,天下恶之,愿逃其耻也。然夫敬人者不必自贱,盖欲用其人也;慢人者不必增贵,适足怨其人也。何以言之?昔文侯轼干木之闾,昭王筑郭隗之馆,故得群才必至、骏足攸归,何则,以敬之所致也。齐桓有葵丘之骄,汉祖轻过赵之骂,故有诸侯不附,大臣构迍,何则,以慢之所致也。然夫向之所敬者,岂徒敬人而已哉。盖以自敬也。向之所慢者,岂徒慢人而已哉,盖以自慢也。故敬一人则千万人悦,慢一人则千万人怨,皆欲知好人之敬,而不知行其所以敬;皆欲知恶人之慢,而不知去其所以慢。此犹南望以求燕,北行以适越,诚有不可得也。且夫人主者天下之表也,行书国策言记史官,有一善若庆云之浮辉,天下之所欣贺,有一恶若朝日之带蚀,天下之所伤。嗟不可类於匹夫,不慎其敬慢也。故人问田子方曰:富贵者骄人、贫贱者骄人乎?子方曰:诸侯而骄人则失其国,大夫而骄人则失其家,贫贱者行不合道、言不合同,则去之楚越,若脱弊屣。奈何同之,是以虎豹坠谷,顿为齑粉;蝼蚁随风,无伤丝发。轻重之理,不同年而语也。故周公,文王之子,握吐为劳;驭者,晏婴之仆,骄矜自若。岂非君子小人之道,敬慢殊途者乎!夫尺蠖求伸,亦因其屈;鸷鸟将击,必先以卑。以贵下贱,大得人也。故老氏曰后其身而身先,其是之谓欤!
卷上·损益第三 目录 卷上·厚薄第五
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版