优范网 古籍史书 两同书

《两同书》卷上·强弱第二

作者:罗隐

夫强不自强,因弱以奉强;弱不自弱,因强以御弱。故弱为强者所伏,强为弱者所宗,上下相制,自然之理也。然则所谓强者,岂壮勇之谓邪?所谓弱者,岂怯懦之谓邪?盖在乎有德,不在乎多力也。何以言之?夫金者天下之至刚也,水者天下之至柔也,金虽刚矣,折之而不可以续;水虽柔矣,斩之而不可以断。则水柔能成其刚,金刚不辍其弱也。故晏婴之侏儒耳,齐国之宰臣;甘罗之童子耳,秦国之良相;侨如大人也,鲁人椿其喉矣;长万壮士也,宋华醢其肉矣。晏婴身短不过人,此非不懦矣;甘罗年未弱冠,此非不幼矣;侨如大可专车,此非不壮矣;长万力能抉革,此非不勇矣。然则侨如长万,智不足以全身;晏婴甘罗,谋可以制一国。岂非德力有异、强弱不同者欤。由是干以健刚,终有亢极之悔;谦以卑下,能成光大之尊,则其致也。然夫所谓德者何?唯慈唯仁矣;所谓力者何?且暴且武耳。苟以仁慈,则天地所不违、鬼神将来舍,而况于迩乎?苟以暴武,则九族所离心、六亲所侧目,而况於远乎?是故德者兆庶之所赖也,力者一夫之所恃也。矜一夫之用,故不可得其强;乘兆庶之恩,故不可得其弱。是以纣能索铁,天下惧之如虎狼;尧不胜衣,天下亲之如父母。然虎狼虽使人惧之,岂言虎狼强于人耶;父母能令子亲之,岂可言父母弱于子耶?则强弱之理固亦明矣。是以古之明君,道济天下,知众心不可以力制,大名不可以暴成,故盛德以自修,柔仁以御下,用能不言而信,洽垂拱以化行,将乃八极归诚、四方重译,岂徒一邦从服,百姓与能而已哉!嗟乎,古之暴君,骄酷天下,舍德而任力,忘已而责人,壮可行舟,不能自制其嗜欲;材堪举鼎,不足自全其性灵。至今社稷为墟、宗庙无主,永为后代所笑,岂独当时之弱乎,悲夫!老氏曰胜人者有力自胜者强,其是之谓乎!
卷上·贵贱第一 目录 卷上·损益第三
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版