优范网 古籍史书 朱子语类

《朱子语类》朱子语类卷第五十 论语三十二

作者:朱熹

尧 曰篇  尧 曰咨尔舜章  林恭甫问:「论语记门人问答之辞,而尧 曰一篇乃记尧 舜汤 武许多事,何也?」曰:「不消恁地理会 文字。尝见说,尧 曰一篇是夫子诵述前圣之言,弟子类记於此。先儒亦只是如此说。然道理紧要却不在这裏。」义刚。

  杨 问:「『简在帝心』,何谓简?」曰:「如天检点数 过一般。善与罪,天皆知之。尔之有善,也在帝心;我之有罪,也在帝心。」宇。

  问:「『虽有周亲』,注:『紂之至亲虽多。』他眾叛亲离,那裏有至亲?」曰:「紂之至亲岂不多,唯其眾叛亲离,所以不济 事。故书 谓『紂有亿兆夷人,离心离德』,是也。」宇。  子张问章

  问:「『欲仁得仁,又焉贪』?如何?」曰:「仁是我所固有,而我得之,何贪之有?若是外物,欲之则为 贪。此正与『当仁不让於师』同意。」曰:「於问政及之,何也?」曰:「治己治人,其理一也。」广。  问:「『犹之与人也,出纳之吝』,何以在四恶之 数 ?」曰:「此一恶 比上三恶 似轻,然亦极害事。盖此人乃是箇多猜嫌疑虑之人,赏不赏,罚不罚,疑吝不决,正如唐德宗是也。」大雅。

  「『犹之』,犹均之也。均之,犹言一等是如此。史家多有此般字。」问:「『出纳之吝』是不好,所以谓之恶 。」曰:「此『吝』字说得来 又广,只是戒人迟疑不决底意思。当赏便用赏,当做便用做。若迟疑怠忽之间,涩 缩靳惜,便误事机。如李絳劝 唐宪宗速赏魏博將 士,曰:『若待其来 请而后赏之,则恩不归上矣!』正是此意。如唐家藩镇之患,新帅当立,朝廷不即命之,却待军中自请而后命之,故人不怀 恩,反致败 事。若是有司出纳之间,吝惜而不敢自专 ,却是本职当然。只是人君为 政大体,则凡事皆不可如此。当为 处,便果决为 之。」僩。  「兴灭 国 ,继绝世,举逸民」,此圣人之大赏;「兼弱攻昧,取乱侮亡」,此圣人之大罚。  不知命章

  论语首云:「学而时习之,不亦说乎!有朋自远方来 ,不亦乐 乎!人不知而不慍,不亦君子乎!」终云:「不知命,无以为 君子也。」此深有意。盖学者所以学为 君子者,不知命则做君子不成。死生自有定命,若合死於水火,须在水火裏死;合死於刀兵,须在刀兵裏死,看如何逃不得。此说虽甚粗,然所谓知命者,不过如此。若这裏信不及,才见利便趋,见害便避,如何得成君子!閎祖。
朱子语类卷第四十九 论语三十一 目录 朱子语类卷第五十一 孟子一
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版