优范网 古籍史书 张子正蒙

《张子正蒙》天道篇第三

作者:张载

天道四时行,百物生,无非至教;圣人之动,无非至德,夫何言哉!

  天体物不遗,犹仁体事无不在也。「礼仪三百,威仪三千」,无一物而非仁也。「昊天曰明,及尔出王,昊天曰旦,及尔游衍」,无一物之不体也。

  「14」上天之载,有感必通;圣人之为,得为而为之〈应〉(一)。

  天不言而四时行,圣人神道设教而天下服。诚\於此,动於彼,神之道与!{「戍爻午行克吒成行阴阳之气而已矣。」韩本有此一段。}(二)

  天不言而信,神不怒而威;诚\故信,无私故威。

  天之不测谓神,神而有常谓天。

  运\於无形之谓道,形而下者不足以言之。

  「鼓万物而不与圣人同忧」,天道也。圣不可知也,无心之妙非有心所及也。  「不见而章」,已诚\而明也;「不动而变」,神而化也;「无为而成」,为物不贰也。

  已诚\而明,故能「不见而章,不动而变,无为而成」。

  「富有」,广大不御之盛与!「日新」,悠久无疆之道与!

  天之知物不以耳目心思,然知之之理过於耳目心思。天视听以民,明威以民,故诗书所谓帝天之命,主於民心而已焉。  「化而裁之存乎变」,存四时之变,则周岁之化可裁;存昼夜之变,则百刻之化可裁o一,推而行之存乎通」,推四时而行,则能存周岁之通;推昼夜而行,则能存百刻之通。

  「15」「神而明之,存乎其人」,不知上天之载,当存文王。「默而成,存乎德行」,学者常存德性(一),则自然默成而信矣。(二)  存文王,则知天载之神,存眾人,则知物性之神(三)。  谷之神也有限,故不能通天下之声;圣人之神惟天,故能周万物而知。

  圣人有感无隱,正犹天道之神。

  形而上者,得意斯得名,得名斯得象;不得名,非得象者也。故语道至於不能象,则名言亡矣。

  世人知道之自然,未始识自然之为体尔。  有天德,然后天地之道可一言而尽。  〈贞〉明不为日月所眩,〈贞〉(四)观不为天地所迁。
参两萹第二 目录 神化篇第四
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版