优范网 古籍史书 文(历代诸家)

《文(历代诸家)》明 张薄

作者:

五人墓碑记 张浦

五人者,盖当蓼洲周公之被逮,激於义而死焉者也。至於今,郡之贤士大夫请於当道,即除魏阉废祠之址以葬之;且立石於其墓之门,以旌其所为。呜呼,亦盛矣哉!夫五人之死,去今之墓而葬焉,其为时止十有一月耳。夫十有一月之中,凡富贵之子,慷慨得志之徒,其疾病而死,死而湮没不足道者,亦已眾矣;况草野之无闻者歟?独五人之皦皦,何也?

予犹记周公之被逮,在丁卯三月之望,吾社之行为士先者,为之声义,敛貲财以送其行,哭声震动天地。緹骑按剑而前,问:「谁为哀者?」眾不能堪抶而仆之。是时以大中丞抚吴者,为魏之私人;周公之逮,所由使也。吴之民方痛心焉,於是乘其厉声以呵,则譟而相逐,中丞匿於溷藩以免。既而以吴民之乱请於朝,按诛五人,曰:顏佩韦、杨念如、马杰、沈扬、周文元,即今之儡然在墓者也。然五人之当刑也,意气扬扬,呼中丞之名而詈之,谈笑以死;断头置城上,顏色不少变。有贤士大夫发五十金,买五人之脰而函之,卒与尸合,故今之墓中,全乎为五人也。

嗟夫!大阉之乱,縉绅而能不易其志者,四海之大,有几人歟?而五人生於编伍之间,素不闻诗书之训,激昂大义,蹈死不顾,亦曷故哉?且矫詔纷出,鉤党之捕,遍於天下;卒以吾郡之发愤一击,不敢復有株治。大阉亦逡巡畏义,非常之谋\,难於猝发。待圣人之出,而投繯道路,不可谓非五人之力也!由是观之,则今之高爵显位,一旦抵罪,或脱身以逃,不能容於远近;而又有剪发杜门,佯狂不知所之者,其辱人贱行,视五人之死,轻重固何如哉?

是以蓼洲周公,忠义暴於朝廷,赠諡美显,荣於身后,而五人亦得以加其土封,列其名於大提之上。凡四方之士,无有不过而拜且泣者,斯固百世之遇也。不然,令五人者,保其首领,以老於户牖之下,则尽其天年,人皆得以隶使之,安能屈豪杰之流,扼腕墓道,发其志之悲哉?故予与同社诸君子,哀斯墓之徒有其石也,而为之记;亦以明死生之大,匹夫之重於社稷也。贤士大夫者,冏卿因之吴公,太史文起文公,孟长姚公也。
明 袁宏道 目录 明 李贄
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版