优范网 古籍史书 唐律疏议

《唐律疏议》重刻唐律疏议序

作者:长孙无忌

沈家本  唐律疏议三十卷,唐长孙无忌等奉敕撰。国朝四库全书所收录,並附见於名家书目中。惟坊间传本甚希,读律之士艰於购觅,敘雪同人爰鳩貲重刻,以广传布。工既竣,而序之曰:  律者,民命之所系也。其用甚重,而其义至精也。根极於天理民彝,称量於人情事故;非穷理无以察情偽之端,非清心无以袪意见之妄。设使手操三尺,不知深切究明,而但取办於临时之检按,一案之误,动累数人;一例之差,貽害数世。岂不大可惧哉!是今之君子所当深求其源,而精思其理矣。

  自魏李悝著法经六篇,汉萧何、叔孙通、张汤、赵禹递相增益,马融、郑康成以海內巨儒皆尝为之章句,岂非以律意精微,俗吏所不能通晓歟?魏晋以降,渐趋繁密。隋律简要,而唐实因之。史称高祖詔裴寂等更撰律令,凡律五百,丽以五十之条,流罪三皆加千里,居作三岁至二岁半者悉为一岁,余无改焉。太宗又詔房玄龄等復定旧令,议绞刑之属五十,皆免死而断右趾,既而又哀其断毁支体,除其法,为加役流三千里,居作二年。其后玄龄等遂与法司增损隋律,降大辟为流者九十二,流为徒者七十一。高宗又命长孙无忌等偕律学之士,撰为疏议,即是书也。名疏者,发明律及注意;云议者,申律之深义及律所不周不达,若董仲舒春秋决狱、应劭决事比及集驳议之类。盖自有疏议,而律文之简质古奥者,始可得而读焉。

  尝考元魏太和中,置律博士,时儒说十余家,詔但用郑氏章句,不得杂用余家。唐律本隋,由魏而周而隋,渊源具在。然则唐律之疏议,虽不纯本太和,而郑义多在其中。汉律虽亡,其意犹赖以考见,深可宝贵。况我朝定律,监古立法,损益归於大中,而所载律条与唐律大同者四百一十有奇,其异者八十有奇耳;今之律文,与唐律合者,亦什居三四。沿波討源,知其所从来者旧矣,则是书非即功令之椎轮,法家之津筏歟?至由是书而深求乎古今异同之原,讲明乎世轻世重之故,晰奇阐微,律无遗蕴,庶几傅古亭疑,情罪相准,无銖黍毫发之爽,是又在善於读律者。光绪十有六年十二月,归安沈家本撰於秋曹之敘雪堂。时董成其事者,汉阴张麟阁郎中成勋、武进冯申甫郎中鍾岱也。(录自光绪十六年沈家本重校刻本)
卷 第 三 十 目录 四库全书总目唐律疏议提要
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版