优范网 古籍史书 商君书

《商君书》壹 言 第 八

作者:商鞅

凡將立国,制度不可不时也,治法不可不慎也,国务不可不谨也,事本不可不摶也。制度时,则国俗可化,而民从制。治法明,则官无邪。国务壹,则民应用。事本摶,则民喜农而乐战。夫圣人之立法化俗,而使民朝夕从事於农也,不可不知也。夫民之从事死制也,以上之设荣名,置赏罚之明也。不用辩说私门而功立矣,故民之喜农而乐战也。见上之尊农战之士,而下辩说技艺之民,而贱游学之人也,故民壹务;其家必富,而身显於国。上开公利而塞私门,以致民力,私劳不显於国,私门不请於君。若此而功名劝,则上令行而荒草辟,淫民止而奸无萌。治国能摶民力而壹民务者彊,能事本而禁末者富。

  夫圣人之治国也,能摶力,能杀力。制度察则民力摶,摶而不化则不行,行而无富则生乱。故治国者,其摶力也,以富国彊兵也;其杀力也,以事敌劝农也。夫开而不塞则短长,长而不攻则有奸;塞而不开则民浑,浑而不用则力多,力多而不攻则有蝨。故摶力以壹务也,杀力以攻敌也。治国贵民壹;民壹则朴,朴则农,农则易勤,勤则富。富者废之以爵,不淫;淫者废之以刑而务农。故能摶力而不能用者,必乱;能杀力而不能摶者,必亡。故明君知齐二者,其国彊;不知齐二者,其国削。

  夫民之不治者,君道卑也;法之不明者,君长乱也。故明君不道卑,不长乱,秉权而立,垂法而治,以得奸於上而官无不,赏罚断而器用有度。若此则国制明而民力竭,上爵尊而伦徒举。今世主皆欲治民,而助之以乱;非乐以为乱也,安其故而不闚於时也。是上法古而得其塞,下修今而不时移,而不明世俗之变,不察治民之情,故多赏以致刑,轻刑以去赏。夫上设刑而民不服,赏匱而奸益多。故上之於民也,先刑而后赏。故圣人之为国也,不法古,不修今,因世而为之治,度俗而为之法。故法不察民之情而立之,则不成;治宜於时而行之,则不干。故圣王之治也,慎为察务,归心於壹而已矣。
开 塞 第 七 目录 错 法 第 九
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版