优范网 古籍史书 国语

《国语》国 语 卷 第 四

作者:左丘明

鲁语上1长勺之役,曹劌问所以战於庄公〔一〕。公曰:「余不爱衣食於民〔二〕,不爱牲玉於神〔三〕。」对曰:「夫惠本而后民归之志〔四〕,民和而后神降之福〔五〕。若布德于民而平均其政事,君子务治而小人务力;动不违时,财不过用〔六〕;财用不匱,莫不能使〔七〕共祀〔八〕。是以用民无不听,求福无不丰。今將惠以小赐,祀以独恭〔九〕。小赐不咸,独恭不优〔一0〕。不咸,民不归也;不优,神弗福也。將何以战?夫民求不匱於财,而神求优裕於享者也〔一一〕,故不可以不本〔一二〕。」公曰:「余听狱虽不能察,必以情断之〔一三〕。」对曰:「是则可矣〔一四〕。知〔一五〕夫苟中心图民,智虽弗及,必將至焉〔一六〕。」

  〔一〕长勺,鲁地。曹劌,鲁人也。庄公,鲁桓公之子庄公同也。初,齐襄公立,其政无常,鲍叔牙曰:「君使民慢,乱將作矣。」奉公子小白奔莒。鲁庄八年,齐无知杀襄公,管夷吾、邵忽奉公子纠奔鲁。九年夏,庄公伐齐,纳子纠。小白自莒先入,与庄公战于干时,庄公败绩。故十年齐伐鲁,战于长勺也。

  〔二〕有惠赐也。  〔三〕牲,牺牲;玉,珪璧,所以祭祀也。诗云:「靡爱斯牲,珪璧既卒。」

  〔四〕惠本,谓树德施利也。归之志,志归於上。

  〔五〕降,下也。民,神之主,故民和神乃降福。  〔六〕不过用礼也。

  〔七〕案:「能使」,公序本无。

  〔八〕无不共祀,非独己也。

  〔九〕小赐,临战之赐。独恭,一身之恭也。

  〔一0〕咸,遍也。优,裕也。  〔一一〕裕,饶也。享,食也。民和年丰为优裕也。

  〔一二〕本,先利民莫不共祀也。

  〔一三〕狱,讼也。

  〔一四〕可者,未大备可以一战。传曰「齐师败绩」也。

  〔一五〕案:「知」字,公序本无。

  〔一六〕苟,诚\也。言诚\以中心图虑民事,智虽有所不及必將至於道也。

  2庄公如齐观社〔一〕。曹劌諫曰:「不可。夫礼,所以正民也。是故先王制诸侯,使五年四王、一相朝〔二〕。终则讲於会,以正班爵之义〔三〕,帅长幼之序,训上下之则〔四〕,制财用之节〔五〕,其闲无由荒怠〔六〕。夫齐弃太公之法而观民於社〔七〕,君为是举〔八〕而往观之,非故业也〔九〕,何以训民?土发而社,助时也〔一0〕。收
国 语 卷 第 三 目录 国 语 卷 第 五
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版